Heup- en bekkenklachten

Wat kan het zijn?

Dit zijn de klachten en situaties waarvoor mensen het vaakst bij ons komen. Onze fysiotherapeuten stellen met lichamelijk onderzoek en specifieke testen vast wat er bij jou aan de hand is. Goed om te weten: heuppijn voel je lang niet altijd op de heup zelf, maar vaak in de lies, de bil of zelfs de knie. Weet je niet wat je hebt? Kies dan op wat je voelt: pijn in de lies, pijn aan de zijkant bij het liggen, pijn in de bil, of bekkenpijn. Herken je jouw situatie nergens in? Kom dan gewoon langs; de eerste stap is altijd uitzoeken wat er speelt.

• Heupartrose (versleten heup)
• Nieuwe heup: voor en na de operatie
• Pijn aan de zijkant van de heup
• Liespijn en liesblessure (adductoren)
• Pijn in de bil: heup of rug?
• Bekkenpijn en bekkeninstabiliteit
• Herstel na een gebroken heup
• Liespijn bij diep buigen en sport (FAI)

Heupartrose (versleten heup)

Startpijn in de lies bij het opstaan uit een stoel, een stijve heup na het zitten of slapen, en een loopafstand die langzaam kleiner wordt: dat past bij heupartrose, in de volksmond een versleten heup. Het kraakbeen in het gewricht wordt dunner, en vrouwen krijgen er vaker mee te maken dan mannen, vaak vanaf de overgang. Veel mensen denken dan dat ze de heup moeten sparen. Het omgekeerde is waar.

Net als bij de knie is de meest effectieve aanpak een combinatie van twee dingen: gerichte krachttraining én regelmatig, gedoseerd bewegen. De landelijke richtlijn is eerst gerichte oefentherapie, en bij veel mensen wordt de pijn daarmee zo veel minder dat een nieuwe heup jaren kan wachten, of helemaal niet nodig is. Beloven kunnen we dat niet; eerlijk uitzoeken wat er bij jou in zit wel. En de vergoeding is gunstiger dan veel mensen denken; dat lees je onderaan deze pagina. Komt een nieuwe heup tóch in beeld, dan begeleiden wij ook dat traject.

Nieuwe heup: voor en na de operatie (heupprothese)

Krijg je een heupprothese, dan begint het echte werk na de operatie. Dit is een van onze specialismen. Het liefst zien we je al vóór de operatie: hoe fitter je erin gaat, hoe vlotter je herstelt.

Na de operatie bouwen we samen op, van lopen met krukken naar traplopen, fietsen en alles wat jij weer wilt kunnen, met een tijdsgebonden opbouw die past bij jouw ingreep. In onze eigen sportruimte train je op EGYM-apparatuur die zich automatisch instelt op jouw niveau en je vooruitgang meetbaar maakt. En heb je na je operatie nog liespijn of bilpijn, of ben je bang dat de heup uit de kom schiet? Dat zijn precies de dingen waar wij naar kijken: wat normaal hoort bij het herstel, wat aandacht nodig heeft, en wat je wel en niet kunt doen in de eerste maanden.

Pijn aan de zijkant van de heup (trochantair pijnsyndroom)

Pijn aan de buitenkant van de heup, die opspeelt bij traplopen en vooral ’s nachts als je op die zij ligt: dit wordt vaak een slijmbeursontsteking van de heup genoemd. Tegenwoordig heet het trochantair pijnsyndroom, omdat meestal de pezen op de heupknobbel geïrriteerd zijn en niet alleen de slijmbeurs. Het komt het meest voor bij vrouwen van middelbare leeftijd.

Deze pezen reageren goed op de juiste dosering: niet rust, maar gedoseerde belasting en gerichte krachttraining. Wij kijken ook naar wat de pezen overbelast heeft, van looppatroon tot slaaphouding, en je krijgt tips waarmee je ’s nachts weer kunt liggen zonder wakker te worden.

Liespijn en liesblessure (adductoren)

Pijn in de lies bij het sporten, vooral bij voetbal en hardlopen, komt meestal van de binnenbeenspieren (de adductoren) die aan het schaambeen hechten. Zo’n liesblessure verdwijnt zelden door alleen rust: de pees heeft juist opbouw nodig om weer belastbaar te worden.

Wij testen waar de pijn precies vandaan komt, want liespijn heeft veel gezichten: bij ouderen is de heup zelf (artrose) een veelvoorkomende bron, en na een heupoperatie hoort liespijn bij de dingen die we apart beoordelen. Eén ding checken we altijd even: een bobbel of zwelling in de lies kan een liesbreuk zijn, en dan verwijzen we je door.

Pijn in de bil of uitstraling naar het been: heup of rug?

Diepe pijn in de bil bij het lopen of zitten, soms met uitstraling naar het been of de knie: dit is de plek waar heup en rug elkaar raken. De pijn kan uit het heupgewricht komen (dat straalt vaak uit naar lies en knie), uit de bilspieren en hun pezen, of uit de onderrug, zoals bij ischias. Ook het SI-gewricht, de verbinding tussen rug en bekken, doet soms mee; wat mensen “een scheef bekken” noemen is meestal een kwestie van spierspanning, geen verschoven bot.

Het onderzoek wijst uit waar de bron zit, en dat bepaalt de behandeling. Herken je vooral rugklachten of uitstraling vanuit de onderrug? Kijk dan ook bij rug.

Bekkenpijn en bekkeninstabiliteit

Pijn rond het bekken, het schaambeen of het stuitje komt veel voor tijdens en na een zwangerschap, maar ook daarbuiten en op oudere leeftijd. Het bekken is overigens niet echt “instabiel”: de banden zijn soepeler of overbelast, en de spieren eromheen kunnen de belasting tijdelijk niet goed aan. Dat is goed nieuws, want daar valt aan te werken.

Tijdens de zwangerschap helpen we vooral met voorlichting, adviezen en het doseren van de belasting; na de bevalling bouwen we de kracht en belastbaarheid stap voor stap op. Eén duidelijke afbakening: bij bekkenbodemklachten zoals urineverlies verwijzen we je door naar een geregistreerd bekkenfysiotherapeut, want dat is een apart specialisme.

Herstel na een gebroken heup (heupfractuur)

Een val, een gebroken heup, een operatie: voor veel ouderen is dat een ingrijpende periode, en het echte herstel begint thuis. Wij helpen je weer op de been, met een opbouw van kracht, balans en loopvermogen die past bij wat jij aankunt, zodat je weer zelfstandig durft te bewegen.

Minstens zo belangrijk is voorkomen dat het opnieuw gebeurt. Vallen is bij ouderen heel gewoon, ongeveer een derde van de 65-plussers valt jaarlijks, en juist daar valt veel te winnen: onze valpreventietraining traint balans en spierkracht gericht. Ook voor familie die meezoekt: neem gerust contact op, dan kijken we samen wat er mogelijk is.

Pijn in de lies bij diep buigen en sport (heupimpingement, FAI)

Een inklemmend gevoel of pijn diep in de lies bij hurken, draaien, fietsen of sport, vaak bij jonge, sportieve mensen: dat past bij heupimpingement (femoroacetabulair impingement, FAI). De vorm van het gewricht speelt daarbij een rol, maar wat op een foto te zien is zegt ook hier niet alles: veel mensen hebben die botvorm zonder klachten.

De eerste stap is oefentherapie: de heup sterker en beweeglijker maken en de belasting slim doseren. Een klikkende of verspringende heup (snapping hip) is meestal onschuldig, maar laat het checken als het pijn doet. En blijven de klachten ondanks training bestaan, dan overleggen we met huisarts of orthopeed over de volgende stap.

Wat wij doen

De eerste afspraak duurt ongeveer een half uur en is meteen een onderzoek. We praten kort over je klacht en je doelen, en daarna gaan we aan de slag: kijken hoe je loopt en beweegt, de heup en het bekken testen op de bank, kracht meten, en waar nodig de rug meenemen. Neem makkelijke kleding of een korte broek mee.

Je hoort dezelfde afspraak nog wat wij denken dat er speelt en wat we voorstellen. Meestal krijg je direct de eerste oefeningen en leefadviezen mee naar huis. Daarna werken we met een plan op maat, en we zijn eerlijk over hoe lang het duurt. Wil je na je herstel blijven trainen, dan kan dat in onze eigen sportruimte.

Heupen zijn bij ons in goede handen: orthopedische revalidatie, het herstel na een operatie, en valpreventie zijn specialismen van onze praktijk.

Hoe lang duurt herstel?

Hieronder zie je de gemiddelde behandelduur die wij per klacht zien. Hoe snel het bij jou gaat, hangt af van je heup, je conditie en hoe je traint; bij de intake hoor je wat wij realistisch vinden.

• Heupartrose gaat niet over, maar is goed te beheersen. Na een behandelreeks kunnen de meeste mensen zelfstandig verder, bijvoorbeeld in onze sportruimte.
• Na een heupprothese doen de meeste mensen na enkele maanden hun dagelijkse dingen weer; volledig herstel duurt vaak langer.
• Pijn aan de zijkant van de heup: vaak is na drie tot zes behandelingen al duidelijk verschil merkbaar; klachten die al langer bestaan, hebben meer tijd nodig.
• Een liesblessure: enkele weken tot maanden, afhankelijk van hoe lang hij al bestaat.
• Bekkenpijn: tijdens de zwangerschap draait het om hanteerbaar houden; na de bevalling herstellen de meeste vrouwen in de maanden daarna, met opbouwende training.
• Na een gebroken heup: reken op maanden; kracht en vertrouwen opbouwen gaat stap voor stap.

Eerst naar de huisarts?

Meestal niet: om bij ons te starten heb je geen verwijzing nodig. Fysiotherapeuten zijn getraind in screenen: bij de intake controleren we of je klachten bij ons thuishoren, en vermoeden we dat er iets anders speelt, dan verwijzen we je direct door. Ook de vraag die mensen ’s nachts opzoeken, of heuppijn iets ernstigs kan zijn, nemen we serieus: ernstige oorzaken zijn zeldzaam, en we letten standaard op signalen zoals nachtelijke pijn die niet met houding verandert of ongewild afvallen.

Twee situaties vragen wél direct om een arts: kun je na een val niet meer op je been staan of lopen, ga dan direct naar de huisarts of spoedeisende hulp (zeker op leeftijd wil je een gebroken heup niet missen). En jonge mensen met nachtelijke rug- of bekkenpijn en lange ochtendstijfheid die opknapt van bewegen: dat kan ontstekingsreuma zijn, en dat zoeken we met je uit via de huisarts. Kun je na een val wél lopen maar houdt de pijn aan? Kom dan gewoon bij ons; we beoordelen het en verwijzen zo nodig dezelfde dag door.

Wordt het vergoed?

Vaak wel, en bij heupartrose is de regeling gunstiger dan veel mensen denken: de basisverzekering vergoedt 12 behandelingen in 12 maanden, vanaf de eerste behandeling, dezelfde regeling als bij knieartrose. Je hebt hiervoor een verwijzing van een (huis)arts nodig.

Na een operatie geldt vaak een gunstigere regeling uit de basisverzekering, en voor andere heup- en bekkenklachten kijk je naar je aanvullende verzekering; hoe dat precies zit hangt af van je situatie en je polis. Beantwoord twee of drie vragen in onze vergoedingschecker en je ziet meteen waar je aan toe bent. Geen verzekering die dekt? Onze tarieven staan gewoon online.

Veelgestelde vragen

Waarom is heuppijn 's nachts erger?

Omdat je dan op de pijnlijke kant ligt en de geïrriteerde pezen en slijmbeurs aan de buitenkant van de heup worden samengedrukt. Dit past bij het trochantair pijnsyndroom. Een kussen tussen de knieën en niet op de pijnlijke zij liggen helpt vaak al; de echte oplossing is de pezen weer belastbaar maken.

Kan heuppijn uitstralen naar de knie?

Ja, dat gebeurt juist vaak: heupartrose voel je regelmatig in de lies of de knie in plaats van op de heup zelf. Daarom onderzoeken we bij knie- én heuppijn altijd beide gewrichten. Kijk ook bij knie.

Hoe voelt heupartrose?

Meestal als startpijn en stijfheid: de eerste stappen na het zitten of opstaan doen zeer, daarna trekt het bij. De pijn zit vaak in de lies en de loopafstand wordt geleidelijk kleiner. Goed om te weten: de basisverzekering vergoedt bij heupartrose 12 behandelingen per jaar, met een verwijzing van een (huis)arts.

Is liespijn na een heupprothese normaal?

Het komt geregeld voor en heeft meestal een goede verklaring, zoals een geïrriteerde pees die nog moet wennen aan de nieuwe situatie. Maar laat het beoordelen in plaats van ermee door te lopen; de nazorg na een prothese is ons specialisme en we zien snel of het bij het herstel hoort of aandacht nodig heeft.

Kan ik bekkeninstabiliteit hebben zonder zwanger te zijn?

Ja. Bekkenpijn komt ook voor bij mannen, na een val of periode van overbelasting, en op oudere leeftijd. Het bekken is daarbij niet echt instabiel; de spieren en banden kunnen de belasting tijdelijk niet goed aan, en dat is goed te trainen.

Hoe voelt een gebroken heup?

Meestal hevige pijn in heup of lies na een val, waarbij staan of lopen niet meer lukt en het been soms verkort of naar buiten gedraaid ligt. Wacht dan niet af: ga direct naar de huisarts of spoedeisende hulp. Na de operatie helpen wij je weer op de been.